Xuất khẩu tháng 9 lập kỷ lục gần 60 tỷ USD, cán cân thương mại xuất siêu trở lại

Theo báo cáo kinh tế – xã hội quý III do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng 3/10, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 9/2026 ước đạt 59,48 tỷ USD, tăng 8,5% so với tháng 8 và tăng 39,1% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức cao nhất trong một tháng từ trước tới nay.

Nhờ cú tăng tốc này, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tháng 9 đạt 117,69 tỷ USD và cán cân thương mại quay lại thặng dư khoảng 1,27 tỷ USD sau giai đoạn nhập siêu.

Khối FDI gánh phần lớn tăng trưởng

Trong tháng 9, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất khẩu 49,94 tỷ USD, tăng 12,7% so với tháng trước. Ngược lại, khu vực kinh tế trong nước chỉ đạt 9,54 tỷ USD, giảm 9,1%.

Tính riêng quý III, xuất khẩu đạt 167,85 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ và tăng 17% so với quý II. Lũy kế 9 tháng, xuất khẩu đạt 434,3 tỷ USD, tăng 24,5%. Trong đó, doanh nghiệp FDI đóng góp 350,41 tỷ USD (tăng 29,4%, chiếm 80,7%), còn doanh nghiệp trong nước đạt 83,89 tỷ USD (tăng 7,5%, chiếm 19,3%).

Báo Đầu tư tính toán, phần kim ngạch tăng thêm so với cùng kỳ vào khoảng 85,4 tỷ USD, phần lớn đến từ khối FDI. Theo Cục Thống kê, 9 tháng qua có 7 mặt hàng xuất khẩu vượt 10 tỷ USD, chiếm 70,7% tổng kim ngạch.

Nhập khẩu còn tăng nhanh hơn

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu 9 tháng đạt 453,72 tỷ USD, tăng 36,7%. Tổng kim ngạch hai chiều lên 888,02 tỷ USD, tăng 30,4%, và cả nước vẫn nhập siêu 19,42 tỷ USD.

Tại họp báo của Bộ Công Thương chiều 7/10, ông Bùi Huy Sơn, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính, cho biết khoảng 90,5% kim ngạch nhập khẩu là máy móc, thiết bị, nguyên nhiên vật liệu phục vụ sản xuất và gia công hàng xuất khẩu. Nói cách khác, nhập khẩu tăng mạnh phản ánh các nhà máy đang chạy hết công suất cho đơn hàng điện tử, máy móc.

Kỳ vọng cho quý IV

Bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, nhắc lại mục tiêu tăng xuất khẩu 15–16% năm 2026 theo Nghị quyết 01 của Chính phủ – mục tiêu đã bị vượt xa sau 9 tháng. Với mùa cao điểm đơn hàng cuối năm, bà kỳ vọng mức nhập siêu cả năm có thể thu hẹp xuống dưới 10 tỷ USD.

Bức tranh vì thế có hai mặt: kỷ lục xuất khẩu cho thấy Việt Nam đang hưởng lợi rõ từ làn sóng đầu tư vào chuỗi cung ứng điện tử, nhưng doanh nghiệp nội vẫn chỉ chiếm chưa đến 1/5 kim ngạch, và phần giá trị gia tăng giữ lại trong nước phụ thuộc nhiều vào lượng đầu vào phải nhập khẩu.